Pierwsza encyklika Leona XIV została oficjalnie opublikowana. Papież pochylił się nad problematyką i niebezpieczeństwami płynącymi z technologii, jaką jest sztuczna inteligencja. Jednocześnie zaznaczył, że AI nie należy traktować jako wroga ludzkości.
Encyklika Leona XIV – AI jako „bohater” jednego z najważniejszych dokumentów papieskich
Papież Leon XIV napisał swoją pierwszą encyklikę Magnifica humanitas i od razu podjął się refleksji dotyczących nowoczesnych technologii ze szczególnym uwzględnieniem sztucznej inteligencji. Warto już na początku przypomnieć, że w lutym 2026 roku Watykan ogłosił, iż AI powinna być narzędziem uzupełniającym ludzką inteligencję oraz zostanie wykorzystana do tłumaczenia słów papieża na żywo w Bazylice Świętego Piotra.
Teraz w najnowszym papieskim dokumencie Głowa Kościoła Katolickiego zabrała stanowisko w sprawie AI. Leon XIV zaznacza, że należy unikać błędnego utożsamiania tej „inteligencji” z inteligencją ludzką. Papież podkreśla, że niektóre funkcje oparte na sztucznej inteligencji próbują naśladować ludzką inteligencję, choć jednocześnie systemy często przewyższają ją szybkością i zakresem obliczeń, oferując konkretne korzyści w licznych dziedzinach.
Przedstawiciel Kościoła Katolickiego zaznaczył, iż ta „moc” nadal pozostaje związana wyłącznie z przetwarzaniem danych, a systemy AI nie przeżywają doświadczeń, nie mają ciała, nie odczuwają radości czy bólu, nie rozumieją co oznacza miłość, praca lub przyjaźń ani nie mają też świadomości moralnej. Mogą natomiast symulować empatię albo zrozumienie.
Pierwsza encyklika Leona XIV o AI – papież apeluje do twórców i rządzących
Papież Leon XIV w swojej encyklice wystosował apel do osób zajmujących się tworzeniem oraz rozwojem sztucznej inteligencji. Przede wszystkim podkreślił, że to właśnie na twórcach spoczywa szczególna odpowiedzialność etyczna i duchowa, ponieważ każda decyzja projektowa wyraża określoną wizję ludzkości. Głowa Kościoła wspomniała też, że AI jest środowiskiem, którego nie wystarczy regulować, a należy go rozbroić i uczynić przyjaznym.
Ponadto w encyklice zwrócono uwagę, że coraz więcej zadań oddziałujących na ludzi przekazywanych jest zautomatyzowanym systemom, w tym m.in. decyzje dotyczące pracy, kredytu czy dostępu do usług. Według papieża takie działania mogą rodzić nowe formy wykluczenia, a sztuczna inteligencja podejmować antyludzkie decyzje, gdyż systemy AI odzwierciedlają i umacniają stereotypy lub stanowiska ideologiczne tych, którzy je zaprojektowali i wytrenowali.
Papież uważa za konieczne opracowanie narzędzi regulacyjnych – przypomnę, że w Polsce obowiązują już europejskie przepisy AI Act. Zwrócił się też do przywódców i rządów państw – według niego to właśnie oni mają zadbać o to, aby ograniczyć destrukcyjny wpływ potęgi technologicznej, szczególnie podczas konfliktów zbrojnych. Leon XIV podkreślił, że rozwój i wykorzystywanie sztucznej inteligencji w działaniach wojennych muszą zostać poddane najsurowszym ograniczeniom etycznym – z poszanowaniem godności człowieka i świętości życia – tak, aby zapobiec wyścigowi zbrojeń.
W obszernej encyklice ujęto również temat edukacji, szczególnie młodych ludzi, oraz ochrony ich przed brutalnymi czy poniżającymi treściami wygenerowanymi przez sztuczną inteligencję. Papież wspomniał też o zachęcaniu do przekwalifikowania i ochrony zatrudnienia pracowników, których miejsce pracy może być zagrożone przez AI.
Jednocześnie Leon XIV zaznaczył, że technologii nie należy traktować jako wroga ludzkości, a zarządzać nią umiejętnie, aby otwierać się na nowe horyzonty.
