Opłata reprograficzna w nowej wersji właśnie zaczęła obowiązywać. Niektórzy nazywają ją „podatkiem od smartfona”.
Nowa opłata reprograficzna obejmuje smartfony, tablety, laptopy i inny sprzęt
W maju 2026 roku dowiedzieliśmy się, że nowa opłata reprograficzna wejdzie w życie za około 6 miesięcy. Ten czas minął i od 13 listopada 2026 roku obowiązuje tzw. podatek od smartfona. Ta nazwa jest niekoniecznie trafna, bowiem urządzeń objętych nową opłatą jest znacznie więcej.
Znowelizowane rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego dotyczy następujących kategorii urządzeń:
- telefony i smartfony z pamięcią od 32 GB,
- tablety z pamięcią od 32 GB,
- komputery stacjonarne i przenośne (czyli też laptopy),
- telewizory i dekodery z pamięcią lub funkcją nagrywania,
- dyski HDD/SSD,
- zewnętrze pamięci (m.in. karty pamięci czy nośniki USB).
Jak zauważa serwis Prawo.pl, opłata obejmuje więc sprzęt, który pozwala na prywatne zapisywanie i przechowywanie treści. Warto też zwrócić uwagę, że wśród wymienionych produktów są też te, które służą wyłącznie do utrwalania danych, bez opcji ich odtwarzania.
Dlaczego opłata reprograficzna została wprowadzona w takiej formie?
W założeniach opłata jest rekompensatą dla artystów ze względu na możliwość prywatnego kopiowania ich utworów. Nie chodzi o to, że użytkownicy kopiują wielokrotnie dany utwór, co zresztą w dobie streamingów jest zjawiskiem coraz rzadszym, ale o to, że dysponują narzędziem, które na to pozwala.
RMF24 zwraca uwagę na opinie ekspertów, którzy twierdzą, że nowe rozporządzenie pozostawia zbyt dużo swobody w kwestii interpretacji niektórych zapisów. Ponadto pojawiają się wątpliwości dotyczące wybranych urządzeń – np. telewizory czy urządzenia smart TV nie zawsze umożliwiają zapisywanie i przechowywanie utworów lub innych dzieł. W końcu ich pamięć może być przeznaczona wyłącznie dla systemu operacyjnego i kilku wybranych aplikacji.
Ile wynosi nowa opłata reprograficzna?
Ustawa dotyczy producentów i importerów, którzy mają obowiązek uiszczenia opłaty w wysokości do 3% kwoty należnej z tytułu sprzedaży wskazanych urządzeń i nośników.
Według zwolenników tego pomysłu, oznacza to, że klient nie zapłaci, bowiem to firmy odprowadzą odpowiednią kwotę. Pojawiają się jednak głosy z przeciwnego obozu, który wskazuje, że finalnie sprzęt może zdrożeć – może nie od razu, ale proces będzie zauważalny w ciągu najbliższych miesięcy.
Prawdopodobnie najbliższe miesiące dadzą też odpowiedź na pojawiające się wątpliwości i nie zawsze dokładne zapisy. Po prostu ustawa zostanie teraz sprawdzona w praktyce przez firmy, przedsiębiorców, importerów, producentów i też konsumentów.
