Czasami człowiek zapomina, że niestosowanie się do litery prawa to nie tylko kwestia osób fizycznych – gigantyczne korporacje również potrafią łamać przepisy. Jeżeli macie dowód na niewłaściwe zachowanie ze strony Facebooka lub innych mediów społecznościowych, zgłoszenie tego stało się właśnie łatwiejsze.
Czego wymaga akt o usługach cyfrowych?
DSA (Digital Services Act) to rozporządzenie unijne, którego przedmiotem regulacji są treści zamieszczane w internecie. Jego celem jest poprawa moderacji treści w social mediach tak, aby nie było wątpliwości w kwestii tego, czy są one zgodne z prawem.
Choć rozporządzenie weszło w życie w listopadzie 2022 roku oraz w pełni stosowane od lutego 2024 roku, pewne kwestie wciąż wymagały dodatkowych działań. Przykladem jest artykuł 21. Aby w sprawach takich, jak usuwanie treści, zawieszanie kont lub nakładanie ograniczeń przez gigantów, nie trzeba było od razu pisać pism procesowych, DSA otworzyło przed użytkownikami ścieżkę rozwiązywania sporów za pośrednictwem certyfikowanych organów pozasądowego rozstrzygania sporów.
Artykuł 21 Digital Services Act (Rozporządzenie (UE) 2022/2065) ustanawia ramy umożliwiające użytkownikom platform internetowych rozwiązywanie sporów za pośrednictwem certyfikowanych organów pozasądowego rozstrzygania sporów (PRS). Przepis ten ma na celu zapewnienie dostępnej alternatywy dla postępowań sądowych w sprawach, takich jak usuwanie treści, zawieszanie kont lub nakładanie ograniczeń przez platformy.
Przepisy, ustanawiające krajowe mechanizmy nadzoru i egzekwowania obowiązków nałożonych na dostawców usług cyfrowych, weszły w życie 6 listopada 2026 roku, po podpisaniu pierwszej części ustawy przez Prezydenta RP, Karola Nawrockiego we wrześniu 2026 roku (druga część wciąż czeka na podpis).
Część obowiązków przypadła prezesowi Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów oraz przewodniczącemu Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji. Jeżeli chodzi o takie zagadnienia, jak naruszenia przez firmę obowiązków związanych z moderowaniem treści, nieuzasadnione decyzje o usunięciu wpisu lub zablokowaniu konta czy nieprzestrzeganie przepisów dotyczących przejrzystości reklam, te miały być analizowane przez Koordynatora ds. Usług Cyfrowych w Polsce. Funkcję od 6 listopada zaczął pełnić prezes UKE, Przemysław Kuna.
Jak złożyć skargę na Facebooka i inne social media?
Aby ułatwić Polakom cały proces, powstał specjalny formularz elektroniczny, dostępny na stronie UKE, w zakładce „Usługi Cyfrowe DSA”. Skargę można przesłać zarówno poprzez Platformę Usług Elektronicznych UKE, jak również z pominięciem procesu logowania.
Dobrze przygotowane zgłoszenie musi zawierać informacje, takie jak:
- dostawca usługi oraz platforma,
- okoliczności zdarzenia,
- który obowiązek wynikający z aktu o usługach cyfrowych mógł zostać naruszony,
- zrzuty ekranu lub korespondencja potwierdzające przedstawioną wersję wydarzeń.
Warto pamiętać o dwóch kwestiach. Pierwsza to fakt, że samo usunięcie wpisu lub blokada konta nie narusza DSA. Skarga musi więc dotyczyć naruszenia obowiązków wynikających z rozporządzenia. Druga związana jest z kompetencjami UKE, które nie nadzoruje bezpośrednio wszystkich platform zza granicy. Jeżeli sprawa będzie związana z firmą podlegającą regulatorowi z innego państwa Unii Europejskiej, Koordynator ds. Usług Cyfrowych w Polsce może przekazać mu skargę. Ponadto, szczególne kompetencje w przypadku największych witryn i wyszukiwarek przysługują również Komisji Europejskiej.
Możliwość złożenia skargi w Polsce nie oznacza jednak, że UKE będzie bezpośrednio nadzorował wszystkie zagraniczne platformy. Właściwość organów zależy m.in. od państwa, w którym dostawca ma główne miejsce prowadzenia działalności w Unii Europejskiej.
Jeżeli sprawa dotyczy firmy podlegającej regulatorowi z innego państwa UE, prezes UKE będzie mógł przekazać mu skargę. W przypadku największych platform internetowych i wyszukiwarek szczególne kompetencje nadzorcze przysługują także Komisji Europejskiej.
