+6Nasi autorzy

Z papierosem w zębach IX: Czy ekrany różnych urządzeń potrafią wypalić oczy?

Dzisiaj mam 21 lat. Przed komputerem klasy PC przesiaduję od ponad półtorej dekady. Na ekrany stacjonarek, laptopów, smartfonów i tabletów patrzę niemal codziennie. Kiedy grałem, to grałem godzinami – począwszy od pierwszych Doomów, Wolfensteinów, serii Unreal, Half Life i Sapera. W Internecie siedziałem już chyba tyle, że złożył się na to calutki rok. Ukończyłem masę tytułów – i na telefonach i na tabletach, na konsolach i pecetach także. Napisałem kupę tekstów – nie tylko dla Tabletowo, pisałem w wielu różnych miejscach – piastowałem także stanowisko redaktora naczelnego portalu regionalnego. Moja praca opiera się na siedzeniu na czterech literach i klepaniu tekstu na klawiaturze. Czy mam problemy z oczami? Absolutnie nie! Jedyne, co mnie od tego boli, to kręgosłup – tydzień temu wyszedłem ze szpitala po zabiegu, a czeka mnie kolejny. No i cierpię na cieśń prawego nadgarstka – nie z tego powodu, o którym myślicie, świntuchy.

Dobra, Szczęsny, czekamy na konkrety

Mit ten jak dla mnie zakorzeniony jest w tym, iż kiedyś monitory komputerowe okraszone były zabezpieczeniem – ramką, która redukowała ilość szkodliwego dla oczu promieniowania. Stare monitory CRT naprawdę męczyły oczy. Nie chodzi tu o odświeżanie obrazu, bo to akurat jest straszliwie mylące – obraz na monitorze CRT może być odświeżany z częstotliwością bliską monitorom LED-owym. Różnicą jest jednak fakt, że obraz ze sprzętu starego typu migocze w niezauważalny dla nas sposób – problem zaczyna się, kiedy naprawdę zmęczymy nasze „patrzałki”.

grandma-finds-the-internet-600x372

Ostatnie badania, przeprowadzone zresztą na dosyć małej próbie (więc ciężko nazwać je wiarygodnymi badaniami) wskazują na to, że jak chodzi o nowoczesne metody wyświetlania obrazu (czyli ekrany w tabletach/laptopach/telewizorach i e-ink) oraz o zwykłe czytanie książki na kartce papieru, wielkich różnic nie ma. I od tego i od tego wzrok męczy się „podobnie szybko”. Czytanie na papierze jest odrobinę szybsze, jednak największym zagrożeniem od strony książek jest to, że do nich potrzeba dobrego, zewnętrznego źródła światła. Przede wszystkim dobrego, bo w słabym oświetleniu naprawdę możemy oko zniszczyć. To nieznane jest dzisiejszym ekranom, które posiadają własne podświetlenie – czytanie po ciemku nie stanowi żadnego zagrożenia dla naszego aparatu wzrokowego.

Umiar, umiar i jeszcze raz umiar

Jak napijesz się raz na jakiś czas, to nic się wielkiego nie stanie. Najwyżej wydasz ostatnie pieniądze, wywiniesz orła przez „ten-niedobry-krawężnik-który-wyrósł-spod-ziemi” i obudzisz się rano z największym bazylem z klubu w łóżku. Gorzej, jak robisz to bez przerwy. Albo złapiesz wenerkę, albo popadniesz w długi, albo wódka zacznie Ci smakować – wtedy masz problem. Podobnie jest z ekranem monitora.

Załóżmy, że pracujesz przy komputerze. Wpatrywanie się w ekran może spowodować wysychanie oka – należy robić częste przerwy, by soczewka mogła sobie „poćwiczyć” i zmienić ogniskową. Nie można pozwolić, żeby oko cały czas utrzymywało jedną ogniskową. Pierwotnie jesteśmy przystosowani do wypatrywania mamutów z bardzo dalekich odległości i wpatrywanie się godzinami w tablet, czy ekran monitora to dla nas dosyć nienaturalna czynność – patrząc na to, jak zbudowane jest oko człowieka.

Ja nie mam z tym problemu. Na 1,5-2 godziny siedzenia przy komputerze nad tekstami przypada mi jedna przerwa na papierosa. Schodzi mi jakieś 15 minut na pogadanie z kotem w kotłowni, napisanie 2-3 SMS-ów, odpalenie papierosa, wciągnięcie go z rozkoszą, połażenie po domu i rozprostowanie kości. Jak widać – nałóg ten mi się bardzo przydaje, bo precyzyjnie wyznacza mi przerwy w pracy.

Dlatego, rozpatrując kwestię szkodliwości wyświetlaczy – zacznijmy od tego, że we wszystkim liczy się nic innego, jak umiar. Wszystko jest dla mądrych ludzi – mądrych w niedopuszczaniu do nadmiaru.

 

Źródło użytych argumentów:  Reading on LCD vs e-IInk displays: effects on fatigue and visual strain. Ophthalmic Physiol Opt. 2012 Sep;32(5):367-74. doi: 10.1111/j.1475-1313.2012.00928.x. Epub 2012 Jul 4. Siegenthaler E, Bochud Y, Bergamin P, Wurtz P

Jeżeli znalazłeś literówkę w tekście, to daj nam o tym znać zaznaczając kursorem problematyczny wyraz, bądź zdanie i przyciśnij Shift + Enter lub kliknij tutaj. Możesz też zgłosić błąd pisząc na powiadomienia@tabletowo.pl.

Komentarze

  • _

    Jedno wielkie, dosyc zabawne dowartosciowywanie się mlodocianego autora. Po prostu Bogus Linda drzwi powinien przed panem megaredaktorem otwierać ;)

    • Z Bogusiem Lindą, to ja wódkę piję i wcinam paprykarz. Nie popijamy.

      • _

        No i jeszcze palicie faje. Zapomniałeś o fajach.

      • John Kofee

        chyba nie przepijamy… wiesz przepitka… ciekawe wytłumaczenie nałogu – niszczę płuca i serce i narażam siebie (i kota) na raka żeby oszczędzić oczy :)
        PS
        Tytuł tej serii brzmi jak reklama palenia – może warto to przemyśleć (jeżeli masz tyle rozsądku)

    • Marcin Cajdler

      Trochę dystansu … fajnie ze się autorowi chce coś pisać i robi to całkiem dobrze. I nie wstydzi się podpisać z imienia i nazwiska, w przeciwieństwie do większości ,,hejterów”. Tak trzymaj autorze!

      • Spokojnie, nie tnę się po ataku hejterów, nie przypalam kota, nie rzucam Nokią po ścianach. (ściany Boże broń)

  • „bo w słabym oświetleniu naprawdę możemy oko zniszczyć” – niby jak? Ogólnie najpopularniejsze wady wzroku są spowodowane genetyką lub mechanicznym uszkodzeniem (krótkowzroczność, astygmatyzm) albo wiekiem (starczowzroczność) i nie mają nic wspólnego z tym jak oczu używamy.

    W przypadku autora obawiałbym się bardziej o raka płuc/krtani.

    • Także się obawiam, ale lubię palić. :(

    • LCD

      Na pewno? ja kiedyś miałem bardzo dobry wzrok a teraz po kilkunastu latach przed komputerem już nie tak dobrze (co prawda tylko -1 dioptri na każde oko ale zawsze).

    • szulik153

      Z tego co wiem to pogarszanie się wzroku podczas czytanie przy słabym oświetleniu to mit. Aczkolwiek nie dam sobie za to ręki uciąć.

      • Qwerty

        Masz rację, to mit :)

  • janko

    Jak ktoś jara szlugi, to faktycznie szkodliwość patrzenia w ekran jest dla niego drugorzędna. Pewnie umrze raczej na raka, niż z powodu oślepienia przez monitor i np. upadku ze schodów, gdy będzie się poruszał z białą laską.

    Częstotliwość odświeżania ekranu LCD jest bez znaczenia dla wzroku, bo nie powoduje migotania, obraz cały czas jest stabilny i niezmienny, więc zdanie „obraz na monitorze CRT może być odświeżany z częstotliwością bliską monitorom LED-owym” jest bez sensu, nie ma związku z problemem szkodliwości monitora dla oczu. Monitor LCD, nawet odświeżany z częstotliwością 1Hz, nie będzie migotał, natomiast CRT i przy 100Hz może męczyć wzrok.

    Inna sprawa, o której niewiele osób wie, to migotanie podświetlenia monitorów LCD, jest coraz więcej informacji, że to może być bardzo szkodliwe dla oczu i nawet można kupić monitory, które mają diody LED zasilane prądem stałym, ale te monitory są drogie i raczej niedostępne w Polsce. Wszystkie popularne ekrany LCD migają z częstotliwością 100-500Hz (bliżej 100-200 niż 500, chociaż może to się zmienia, dawno nie śledziłem tematu), co wynika ze sposobu zasilania podświetlenia przez przetwornicę PWM, impulsowym prądem o stałej wartości, ale o regulowanej szerokości impulsów.

    Na to nakłada się dodatkowe migotanie, spowodowane tandetą i taniością tej elektroniki, co powoduje trudność z utrzymaniem stałej jasności i objawia się albo widocznym nieregularnym „mruganiem” monitora, szczególnie przy niskiej jasności, albo niezauważalnym, ale stałym „pływaniem” jasności wokół ustalonej wartości. Wszystko po to, żeby zaoszczędzić parę centów na porządnym układzie zasilania i stabilizacji prądu dla diod LED. Można to zrobić dobrze, ale nie za 30-50 centów, a tego rzędu koszty są jeszcze „akceptowalne” dla producentów elektronicznego badziewia jednorazowego użytku. I w efekcie mamy np. „wypasiony” tablet za 2500zł, w którym układ zasilania ekranu, czyli najważniejszego elementu, jest zrobiony za 0,5$.

  • dziki

    mój ojciec to przeczytał i dzięki temu mogę dłużej grać i wogule pbaliłeś ten mit z oczami wielki respekt dziękuje jeszcze raz

Tabletowo.pl
Logowani/Rejestracja jest chwilowo wyłączona